Cultuurverandering

Het creëren van waarde voor alle stakeholders vereist nogal eens een cultuurverandering. Als we organisaties helpen in het creëren van doorbraken in de cultuur, gebruiken daarvoor twee hoofdconcepten. Cultuur kent namelijk diepte en diversiteit. Om een doorbraak in de cultuur te realiseren werken we, na een gedegen cultuuranalyse, zowel aan de diepte als aan de diversiteit.

1. Diepte
We onderscheiden, in navolging van Edgar Schein, drie cultuurlagen in organisaties:

• Wat mensen doen (activiteiten) .De buitenste zichtbare laag bestaat uit onder andere het gedrag van mensen, maar ook in andere zichtbare uitingen zoals gebouwen, kleding en symbolen.
• Wat mensen denken (bedoelingen). De middelste laag bestaat uit gedeelde normen, waarden, percepties en regels. Deze zijn meestal vastgelegd in visiedocumenten, strategiedocumenten en beleidsdocumenten.
• Wie mensen zijn (essentie). De binnenste, diepste laag bestaat uit de drijfveren en idealen van mensen.

Om duurzame verandering te creëren is het noodzakelijk om door te dringen tot de kern zodat de ware beweegredenen van mensen zichtbaar worden. Vervolgens moeten ‘zijn’, ‘denken’ en ‘doen’ met elkaar in lijn zijn, anders is er alleen sprake van oppervlakkige verandering. In de veranderprocessen die we begeleiden zorgen we ervoor dat de drijveren en idealen van mensen naar boven komen, zodat er een visie en strategie wordt ontwikkeld waar de mensen voor gáán.

2. Diversiteit
In cultuurverandering is ook een andere dimensie van belang: diversiteit. We onderscheiden, in navolging van Robert Quinn, vier archetypen in cultuur:

• Analytische cultuur (A). Zeer analytisch ingesteld, gericht op logica, efficiëntie en stabiliteit, planning en controle, best practices, standaardisatie, proces en procedure.
• Betrokkenheidscultuur (B). Gericht op betrokkenheid, consensus, commitment, relaties en openheid.
• Creatieve cultuur (C). Gericht op creativiteit, uitdagingen, doorbraken, inspiratie, individuele professionaliteit en persoonlijke visie.
• Daadkrachtige cultuur (D). Gericht op besluitvaardigheid, competentie, transactie, agressiviteit, snelheid, korte termijn doelen, mensen worden gemotiveerd door prikkels (incentives).

In een veranderproces zorgen we ervoor dat  er van het begin tot het eind ruimte zijn voor analyse, betrokkenheid, creativiteit en daadkracht. Het succes van een veranderproces wordt bepaald door het team. Als het team is uitgebalanceerd, dus alle vier de cultuur-orientaties zijn vertegenwoordigd, dan heeft het proces de meeste kans van slagen. Een organisatievisie is de beste manier om de vier culturen met elkaar te verbinden.

Meer weten:

• Zie hier het boek Kus de visie wakker
• Cultuurdiagnose